ประวัติศาสตร์นครเชียงใหม่ และ สยาม

จังหวัดเชียงใหม่ในปัจจุบันนั้นเป็นพื้นที่หนึ่งของจังหวัดในประเทศไทย ในสมัยอดีตที่ยังไม่มีการสถาปนาเป็นจังหวัดนั้น เชียงใหม่เป็นเมืองหนึ่งทางภาคเหนือที่เรียกกันว่า แคว้นล้านนา ในสมัยนั้นซึ่งมีการเมืองการปกครองที่แตกต่างจากในปัจจุบันมาก ในสมัยก่อนเชียงใหม่มีชื่อเรียกว่า รัตนติงสาอภินวปุรีสรีคุรุรัฎฐพระนครเชียงใหม่ หรือ นครเชียงใหม่ เป็นอาณาจักรหนึ่งทางภาคเหนือซึ่งในตอนนั้นประเทศไทยถูกเรียกว่า สยาม และนครเชียงใหม่จะถูกเรียกว่าหัวเมืองเหนือในช่วงปี พ.ศ. 2317 หลังจากอาณาจักรกรุงศรีอยุธยา 7 ปี สันนิฐานว่านครเชียงใหม่ได้รับอิทธิพลมาจากพม่าในช่วงอาณาจักรล้านนา ซึ่งเป็นหนึ่งในอาณาจักรทางภาคเหนือที่เจริญรุ่งเรื่องทางวัฒนธรรมมาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 19 โดยมีอาณาเขตที่กว้างใหญ่มากครอบคลุมตั้งแต่พื้นที่ภาคเหนือตอนบนของไทย, สปป.ลาว, พม่า, ทางตอนใต้ของจีน อาณาจักรล้านนานั้นมักเกิดความขัดแย้งระหว่างอาณาจักรอยุธยาในสมัยนั้นและเกิดการทำศึกสงครามบ่อยครั้ง ทว่าอาณาจักรล้านนาไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นของอยุธยาเลย จนกระทั่งหลังสิ้นสุดอาณาจักรอยุธยา อาณาจักรล้านนาก็ตกเป็นเอกราชของพม่าและมีการนำอธิพลต่างๆเข้ามา เช่น อาคารบ้านเรือน, วัดต่างๆ ที่มีศิลปะแบบพม่าในตอนนั้น จนกระทั่งสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรีซึ่งช่วยทำสงครามและยึดอาณาจักรล้านนาคืนจากพม่าได้

สำหรับนครเชียงใหม่เองนั้น นับตั้งแต่ช่วงนั้นมักมีปัญหาขัดแย้งกับทางสยามบ่อยครั้ง เนื่องจากการรวมดินแดนและการล่าอาณานิคมของอังกฤษในสมัยนั้นซึ่งมักมีการเมืองที่ดุเดือดอย่างมากในตอนนั้น ประกอบกับการขยายอาณาเขตของอาณาจักรอังกฤษซึ่งตอนนั้นพม่าบางส่วนได้เสียดินแดนให้กับอังกฤษในที่สุด ซึ่งในปี พ.ศ. 2416 พระนรินทรราชเสนี (พุ่ม ศรีไชยยันต์) ซึ่งรับหน้าที่ดูแลหัวเมืองเหนือสามเมืองได้แก่ เชียงใหม่, ลำปาง, ลำพูน ในตอนนั้นเกิดปัญหาการรุกรานจากพม่าที่เข้าโจมตีหัวเมืองล้านนา โดยทางสยามจึงยกทัพทหารขึ้นไปจัดการและช่วยเหลือหัวเมืองในตอนนั้นและขับไล่พม่าออกไปได้สำเร็จ หลังจากนั้น หัวเมืองเหนือต่างๆ ก็ยอมรับในอำนาจของสยามและยอมร่วมสัมพันธ์กับสยาม รวมถึงรวมอาณาจักรในที่สุด ซึ่งหัวเมืองเหนือยอมขึ้นกับสยามในฐานะ เมืองสวามิภักดิ์ มิใช่ เมืองขึ้น